
Nhiều bạn mới cầm bút lên là muốn vẽ ngay một con long mã đầy đủ vảy, bờm và mây lửa. Kết quả thường là một con vật méo mó, đầu to thân nhỏ, chân cứng như que củi. Theo kinh nghiệm của đội ngũ bên mình, cách vẽ long mã đúng phải đi từ khung dáng lớn xuống chi tiết nhỏ, không làm ngược lại. Gần như học viên nào cũng vấp đúng lỗi này trong buổi đầu. Vì vậy bài viết này đi theo trình tự chúng tôi đã kiểm chứng qua nhiều năm hướng dẫn.
Long mã xuất hiện khá nhiều trong tranh, tượng và hoa văn trang trí. Đây cũng là hình tượng quen thuộc với những người làm nghề chế tác đá, vì nó được thể hiện rất nhiều trên tượng nhỏ và vật phẩm. Nếu bạn muốn hiểu ý nghĩa đằng sau hình tượng trước khi cầm bút, hãy đọc Long Mã phong thủy: biểu tượng thành công vượt trội để nắm nền tảng. Hiểu nghĩa trước sẽ giúp bạn chọn đúng tư thế và thần thái cho con vật.
Trả lời nhanh: muốn vẽ long mã cần làm gì đầu tiên
Long mã là linh vật nửa rồng nửa ngựa. Điểm khó nhất nằm ở sự hòa trộn giữa dáng ngựa khỏe khoắn và thân rồng uốn lượn. Vì thế, bước đầu tiên không phải là vẽ mắt hay vảy. Bạn cần phác một đường trục cong thể hiện tư thế trước.
Khi trục đã đúng, mọi chi tiết còn lại chỉ là việc đặt đúng chỗ. Người mới nên dùng bút chì mềm và giấy có độ canh đều. Nét phác còn mờ thì dễ sửa mà không làm rối tờ giấy. Các bước bên dưới đi từ khung dáng đến hoàn thiện, bạn cứ làm theo đúng thứ tự là đủ.
Dụng cụ và cách chuẩn bị tờ giấy
Bạn không cần bộ dụng cụ đắt tiền. Bút chì 2B đến 4B là đủ để phác, vì chúng đủ đậm để thấy nét mà vẫn dễ tẩy. Tẩy mềm giúp xóa mà không làm rách giấy. Giấy vẽ định lượng khoảng 150 gsm đủ dày để không bị nhòe khi tô bóng nhiều lớp.
Hãy tìm vài ảnh mẫu tượng long mã hoặc linh vật đá để tham khảo tỷ lệ. Đừng sao chép nguyên ảnh, chỉ dùng để hiểu cấu trúc. Không gian vẽ nên đủ sáng, đặt đèn ở phía tay không cầm bút để bóng tay không che nét vừa vẽ. Một góc bàn cố định cũng giúp bạn giữ thói quen luyện tập đều đặn hơn.
Bước 1: Phác khung dáng và trục thân
Trục thân là đường cong chạy từ đầu xuống đuôi, thường có dạng chữ S nhẹ. Đây là xương sống của cả con vật. Nếu trục thẳng quá, con long mã sẽ trông cứng. Nếu cong quá, nó lại giống đang nằm hơn là đứng.
Sau khi có trục, đánh dấu vị trí đầu, ngực, bụng và chân trên đường đó. Ví dụ, với tư thế đứng tiến tới, đội ngũ thường cho đầu nghiêng khoảng 15 độ so với trục, để con vật có cảm giác đang đi về phía trước. Bạn không cần đo bằng thước, chỉ cần giữ tỷ lệ tương đối. Điều quan trọng là nhìn tổng thể và cảm nhận xem dáng đã có chuyển động hay chưa.
Bước 2: Dựng đầu, mắt và bờm
Đầu long mã thường vẽ theo hình giọt nước, phần rộng ở trên và thu nhỏ dần về mõm. Mắt đặt gần giữa đầu, không nên đặt quá cao, vì mắt cao sẽ khiến con vật trông ngơ ngác. Bạn có thể kẻ một đường ngang giữa đầu để căn mắt đều hai bên.
Bờm thường vẽ thành các dải cong bay về phía sau theo hướng gió giả định. Khi vẽ bờm, hãy nghĩ đến chuyển động. Dải bờm càng dài và cong thì con vật càng có vẻ đang lao đi. Tuy nhiên, bờm không nên đều tăm tắp. Hãy để các dải có độ dài khác nhau, như thể chúng đang đáp lại luồng gió thật.
Lỗi hay gặp nhất ở bước này là đầu quá to so với thân. Cách kiểm tra đơn giản là đo chiều dài đầu rồi so với chiều dài thân. Đầu thường chỉ bằng khoảng một phần tư tổng chiều dài. Nếu lớn hơn, hãy tẩy bớt và phác lại.
Bước 3: Vẽ thân, chân và móng
Thân có thể dựng bằng các khối tròn nối nhau, giống như xâu các hạt lại với nhau. Cách này giúp bạn giữ nhịp điệu của thân mà không vướng vào chi tiết. Chân trước và chân sau nên đổi góc so với nhau, một chân đang chống, một chân đang nhấc. Như vậy con vật mới có cảm giác chuyển động tự nhiên.
Móng vuốt thường vẽ từ ba đến năm ngón tùy thiết kế. Trước khi tô, hãy kiểm tra lại vị trí các khớp để chắc chân không bị gập sai hướng. Một khớp gập sai dù nhỏ cũng đủ làm cả chân trông giả. Lỗi hay gặp là chân đứng thẳng cứng như cột. Cách sửa rất đơn giản: uốn nhẹ khớp gối và khớp cổ chân. Chỉ vài độ thôi cũng làm con vật sống động hơn rõ rệt.
Bước 4: Thêm vảy, vân và chi tiết trang trí
Vảy nên vẽ theo hàng cong thuận chiều thân, như các lớp ngói xếp chồng lên nhau. Kích thước vảy nhỏ dần khi đi về phía đuôi, tạo cảm giác xa gần. Đừng vẽ từng vảy đều tăm tắp tuyệt đối. Hãy để chúng hơi lệch nhau một chút cho tự nhiên.
Vân mây hay hoa văn thường đặt ở cổ và ngực để tạo điểm nhấn, không nên rải khắp mình. Chúng tôi từng thấy nhiều bản vẽ bị rối vì vân quá dày, mắt người xem không có chỗ nghỉ. Hãy chừa vài khoảng trống có chủ ý, đó chính là phần giúp hình vẽ thoáng và có hơi thở.
Bước 5: Tô đậm, tạo khối và bóng
Trước khi tô, hãy quyết định nguồn sáng đến từ một phía, thường là phía trên bên trái. Phần đối diện với nguồn sáng sẽ tối hơn. Nhờ vậy con vật có khối thay vì phẳng lì như tờ giấy. Đây cũng là nguyên tắc thợ chế tác đá áp dụng khi xác định mặt đón sáng của một tượng.
Thay vì tô kín, nên dùng nét chéo nhẹ. Các nét chéo cùng hướng sẽ tạo cảm giác bề mặt có độ cong. Tô từ nhạt đến đậm, lớp nào khô rồi mới tô lớp tiếp theo. Kiên nhẫn ở bước này quyết định bức vẽ trông mượt hay lốm đốm. Lỗi hay gặp là tô đen quá sớm, làm mất hết chi tiết vảy và bờm đã vẽ công phu. Nếu lỡ tô đậm, bạn có thể dùng tẩy mềm để nhấc bớt sắc độ ở những chỗ cần sáng lại.
Mẹo thực hành để tiến bộ nhanh
Đừng cố vẽ hoàn chỉnh trong một lần. Hãy phác nhiều bản nháp nhỏ, mỗi bản chỉ tập trung vào một phần như dáng đầu hoặc tư thế chân. Cách này giúp bạn kiểm soát từng phần và học nhanh hơn nhiều.
Thường xuyên lùi xa tờ giấy để nhìn tổng thể. Khi đứng gần, bạn dễ thấy chi tiết nhưng lại dễ bỏ qua lỗi cân đối. Chụp ảnh bản vẽ bằng điện thoại rồi xem ở chế độ đen trắng cũng là cách hiệu quả để phát hiện lỗi tỷ lệ. Luyện 15 đến 20 phút mỗi ngày trong vài tuần sẽ cho bạn tiến bộ rõ rệt hơn nhiều so với việc vẽ dồn một buổi cuối tuần.
Chi phí và thời gian luyện tập tham khảo
Một bộ bút chì và giấy vẽ cơ bản thường khoảng 100.000 đến 200.000 đồng, tùy thương hiệu và số lượng. Đây là khoản đầu tư nhỏ nếu bạn nghiêm túc học. Bộ bút chì phác họa cơ bản thường vào khoảng 60.000 đến 120.000 đồng, tập giấy vẽ 150 gsm khoảng 40.000 đến 80.000 đồng, còn tẩy mềm và gọt bút khoảng 10.000 đến 20.000 đồng.
Người mới thường cần khoảng 2 đến 4 giờ cho một bức phác họa hoàn chỉnh, tùy kỹ năng. Nhưng điều quan trọng hơn thời gian một lần là sự đều đặn. Đó mới là thứ tạo nên khác biệt giữa người vẽ được vài nét và người vẽ thành thạo.
Ứng dụng long mã trong nghệ thuật tạo hình
Nhiều nghệ nhân dùng bản vẽ phác làm mẫu trước khi tạc tượng đá. Một bản vẽ có tỷ lệ đúng từ đầu sẽ giúp khâu chế tác đỡ phải sửa nhiều lần. Đây cũng là lý do đội ngũ bên mình luôn khuyên học viên phác khung dáng trước khi tô chi tiết.
Khi đã nắm được tỷ lệ, bạn sẽ thấy cùng một khung dáng có thể chuyển sang nhiều chất liệu, từ tranh vẽ đến tượng đá nhỏ đặt bàn. Việc chọn vị trí đặt linh vật trong nhà cũng quan trọng không kém. Bạn có thể tham khảo Đặt tượng đá ở đâu trong nhà cho hợp lý và đẹp để chọn góc phù hợp cho tác phẩm của mình. Nếu bạn đang muốn xây dựng website giới thiệu tranh, linh vật hay sản phẩm nghệ thuật riêng, có thể tham khảo thiết kế web chuẩn SEO, tải nhanh để có một nền tảng trực tuyến đủ chuyên nghiệp và dễ tìm kiếm.
Câu hỏi thường gặp
Người mới vẽ long mã mất bao lâu để thành thạo?
Thường mất vài tháng luyện đều đặn để vẽ được dáng cơ bản đúng. Muốn vẽ chi tiết vảy và bờm thuần thục có thể cần lâu hơn, tùy mức độ bạn luyện tập và việc có phác thảo thường xuyên hay không. Đừng nóng vội, hãy tập trung vào từng bước một.
Nên dùng bút chì hay bút màu khi học vẽ long mã?
Nên dùng bút chì trước. Bút chì dễ sửa và giúp bạn tập trung vào tỷ lệ và khối. Khi đã vững phần phác thảo, bạn mới nên thử bút màu hoặc màu nước để làm quen với sắc độ.
Vẽ long mã có cần học vẽ người hoặc động vật trước không?
Không bắt buộc, nhưng rất hữu ích. Hiểu cấu trúc khung xương và cách chân chuyển động của ngựa hoặc các loài thú sẽ giúp bạn dựng dáng long mã chắc tay hơn.
Làm sao để long mã trông sống động hơn?
Hãy tạo cảm giác chuyển động qua tư thế và bờm. Uốn cong trục thân, đổi góc chân và để bờm bay theo một hướng nhất quán sẽ làm con vật trông như đang di chuyển thay vì đứng yên.